.

Ośrodek  Przetwarzania  Informacji  –  Państwowy  Instytut  Badawczy


Portal Nauka Polska
Wspieranie procesów osiągania zdolności sieciocentrycznych w dowodzeniu siłami morskimi
Identyfikator pracy:316594
Rodzaj pracy:praca naukowa
Data rozpoczęcia: 01/04/2014
Data zakończenia: 31/12/2016
Kierownik pracy:
Jednostka wykonująca:
Osoby powiązane z pracą:
Instytucja powiązana:
Charakterystyka pracy:Badania wstępne prowadzone w ramach pracy NB skupiono w pierwszej fazie na potrzebie eksplanacji pojęć i terminów teoretycznych tak, aby miały jednoznaczny sens empiryczny oraz wyznaczały dalsze kierunki badań, jakie należy podjąć dla rozwiązania problemu badawczego.Za przedmiot badań przyjęto teorię i praktykę realizacji procesu dowodzenia siłami morskimi, prognozując, że realizacja tego procesu w myśl idei sieciocentryczości doprowadzi do osiągnięcia celu, jakim jest zwiększenie efektywności działania tych sił. Drogą do osiągnięcia wyżej wyartykułowanego celu jest wykorzystanie współczesnych technologii informacyjnych i sieciowych, stanowiących element systemów dowodzenia klasy C4ISR, poprzez wspieranie procesów zarządzania i dowodzenia, rozumiane jako osiąganie zdolności sieciocentrycznych, traktowanych jako nieenergetyczne zasilanie procesu dowodzenia. W wymiarze Sił Zbrojnych, procesy te obejmują tworzenie bezpiecznych i efektywnych sposobów pozyskiwania, analizy i współdzielenia informacji, tworzenia zasobów wiedzy oraz jej skutecznego wykorzystywania podczas dowodzenia siłami. Istotą działań sieciocentrycznych w dowodzeniu siłami morskimi jawi się zatem stworzenie szybkiej i efektywnej platformy wymiany informacji, która pozwoli uzyskać przewagę taktyczną, strategiczną i operacyjną nad przeciwnikiem. Koncepcja sieciocentryczności dotyczy takiej organizacji procesu gromadzenia, przetwarzania, selekcji i dystrybucji informacji, która zapewnia dostępność potrzebnych danych we właściwym miejscu i czasie. Nieistotny staje się przy tym czynnik lokalizacji geograficznej zarówno źródła informacji, jak i jej użytkownika. Realizując pierwszy etap prac, który obejmował analizę i ocenę możliwości przetwarzania danych źródłowych, wysunięto wniosek, iż rozwój idei sieciocentryczności w dowodzeniu siłami morskimi związany jest z: koniecznością szczegółowej analizy zalet i wad scentralizowanego (charakterystycznego dla epoki industrializmu) i zdecentralizowanego (charakterystycznego dla ery informacyjnej) dowodzenia, stworzeniem w siłach zbrojnych mniejszych, ale lepiej wyszkolonych i wyposażonych jednostek, zmianą filozofii dowodzenia, jak również swoistą rewolucją kulturową „w dziedzinie sił zbrojnych”, stworzeniem wspólnego, jednolitego obrazu sytuacji, który byłby dostępny w czasie rzeczywistym dla wszystkich elementów sieci. Siły Morskie współczesnego państwa rozwijają strategie i koncepcje, które pozwolą sprostać wyzwaniom bezpieczeństwa narodowego w XXI wieku głównie na gruncie zaawansowanych technologii informacyjnych. Sieciocentryczne koncepcje systemów dowodzenia, kontroli, łączności, komputerowego wsparcia dowodzenia i rozpoznania dają nadzieję na osiągnięcie przewagi informacyjnej nad przeciwnikiem, która przełoży się na jakość dowodzenia oraz zrewolucjonizuje koncepcje prowadzenia działań bojowych. Podstawą badań, prowadzonych w ramach realizowanych zadań badawczych była potrzeba oceny możliwości rozpoznawania obiektów i zjawisk na akwenach morskich oraz wpływu wykorzystania sieciocentrycznych systemów dowodzenia klasy C4ISR na zdolność Sił Morskich do prowadzenia działań. Członkowie zespołu badawczego, sięgając po metody naukowego poznania, starali się odpowiedzieć na pytanie, jak uzyskać przewagę informacyjną nad przeciwnikiem, oraz jakie warunki należy stworzyć, by uzyskaną przewagę utrzymać i wykorzystać ją w działaniach bojowych. Synteza wyników przeprowadzonych badan wskazuje, że drogą do osiągnięcia przewagi informacyjnej w środowisku nasyconym sensorami pola walki jawi się opracowanie efektywnej metody rozpoznawania zagrożeń (oddziaływań), w celu oceny wpływu bieżącej sytuacji na teatrze działań na możliwości działań przyszłych, z jednoczesną oceną ryzyka takich prognoz. Zasadniczym krokiem, prowadzącym do realizacji tak postawionego zadania, było zrozumienie koncepcji systemów dowodzenia klasy C4ISR oraz ich związku z ogólnymi pojęciami z zakresu działań w środowisku sieciocentrycznym, takimi jak świadomość sytuacji pola walki (ang. situational awareness), współdzielona świadomość sytuacji pola walki (ang. shared situational awareness), czy synchronizacja informacji. Kolejnym krokiem prowadzonych badań stała się ocena, w jakim stopniu koncepcje sieciocentryczności wpływają na proces dowodzenia i kontroli w działaniach operacyjnych, a w dalszym horyzoncie na sukces operacji militarnej. Odkrycie związków przyczynowo - skutkowych o charakterze ilościowym i jakościowym między funkcjonalnościami systemów dowodzenia klasy C4ISR a efektami działań zbrojnych stało się kluczowym wyzwaniem realizowanych etapów badań. W szczególności, przedmiotem badań stały się potrzeby informacyjne (zarówno w ujęciu indywidualnym, jak i zbiorowym) związane z funkcjonowaniem systemów dowodzenia klasy C4ISR oraz wpływ ich wykorzystania na możliwość tworzenia tzw. świadomości sytuacji pola walki (w ujęciu indywidualnym) i współdzielonej świadomości sytuacji pola walki (w ujęciu zbiorowym). Badania prowadzone w ramach ostatnich etapów pracy badawczej skupiono na potrzebie sprecyzowaniu wymagań stawianych siłom zbrojnym i wykorzystywanym przez nie systemom dowodzenia i kontroli, które pozwoliłyby na osiągnięcie zdolności do działania w środowisku sieciocentrycznym. W ramach badań wykorzystano metodę komparatywną, przeciwstawiając sobie teorię i praktykę dowodzenia operacyjnego postrzeganego z perspektywy sił zbrojnych epoki industrializmu (tj. XX wieku) oraz ery informacyjnej (tj. XXI wieku). Synteza wyników analiz pozwoliła wyciągnąć następujące wnioski: 1. Zasady stanowiące podstawę dowodzenia i kontroli w epoce industrializmu czerpią z doświadczeń gospodarki tej epoki, jej przemysłu i przedsiębiorstw, tworząc zestaw charakterystyczny dla teorii sterowania. Zasady te obejmują zagadnienia dekompozycji, specjalizacji, hierarchii, optymalizacji, dekonfliktacji, scentralizowanego planowania i zdecentralizowanego wykonania zadań stawianych przed siłami zbrojnymi. 2. Z powyższego wynika, że w epoce industrializmu organizacje wojskowe używały prostych, liniowych mechanizmów dowodzenia i kontroli. 3. Siły zbrojne epoki industrializmu i stosowane przez nie systemy dowodzenia są doskonale przygotowane do przeciwdziałania znanym, zidentyfikowanym zagrożeniom, skupiając się na tradycyjnych działaniach bojowych i sprawdzonych taktykach, nie są jednak przygotowane na wyzwania generowane przez środowisko bezpieczeństwa XXI wieku, które różni się znacząco jakościowo od środowiska bezpieczeństwa, w obliczu którego siły zbrojne stawały w epoce industrializmu. 4. Niezdolność organizacji epoki industrializmu do konkurowania w erze informacyjnej jest wynikiem sposobu postępowania z informacjami. Oznacza to, że organizacje epoki industrializmu nie są w stanie skutecznie korzystać z informacji i wiedzy, które posiadają. Drogą do osiągnięcia przez siły zbrojne zdolności do działań w środowisku sieciocentrycznym jest wykorzystanie osiągnięć rewolucji informacyjnej, napędzanej postępem technologicznym, a zwiększającej zakres posiadanych przez organizację informacji (zawartość informacji), możliwości dystrybucji informacji wewnątrz organizacji (zasięg informacji) oraz zakres interakcji pomiędzy jednostkami tę organizację tworzącymi (jakość interakcji). Ponadto, za minimalny poziom zdolności, niezbędnych do osiągnięcia celów operacji prowadzonej w realiach środowiska bezpieczeństwa XXI wieku uznać należy: - zdolność do prawidłowego rozpoznania i zrozumienia sytuacji, - zdolność do współpracy w środowisku koalicyjnym, w tym także niemilitarnym (organizacje rządowe i pozarządowe, organizacje międzynarodowe i sektora prywatnego), - posiadanie odpowiednich środków, gwarantujących możliwość adekwatnego do sytuacji reagowania, - możliwość użycia posiadanych sił i środków reagowania w sposób terminowy. Zatem, kluczowym dla przekształcenia sił zbrojnych epoki industrializmu w siły zbrojne ery informacyjnej jest dostosowanie systemów dowodzenia klasy C2, i im pokrewnych systemów klasy C4ISR, do wyzwań ery informacyjnej. Co więcej, to charakterystyki i możliwości systemów klasy C2 będą głównym wyznacznikiem osiągnięcia przez siły zbrojne sprawności i zdolności sieciocentrycznych. Mówienie o sprawnych systemach dowodzenia możliwe jest tylko w kontekście istnienia sprawnych sił i sprawnych koncepcji prowadzenia operacji. Sprawne jednostki, organizacje, systemy dowodzenia i kontroli (na które składa się zarówno czynnik ludzki, jak i systemy techniczne wspierające procesy podejmowania decyzji) musi cechować synergiczna kombinacja następujących atrybutów, stanowiących kluczowe wymiary sprawności: 1. Pewność (ang. robustness) - zdolność do utrzymania efektywności działań, niezależnie od realizowanych zadań, sytuacji i warunków, w jakich są realizowane, 2. Odporność (ang. resilience) - zdolność do utrzymania zdolności do działania w momencie zaistnienia okoliczności trudnych do przewidzenia (niepowodzenia, uszkodzenia zasobów, destabilizacji lub perturbacji w środowisku operacyjnym); 3. Reaktywność (ang. responsiveness) - zdolność do reagowania na zmiany w otoczeniu, w odpowiednim czasie; 4. Elastyczność (ang. flexibility) - zdolność do stosowania różnych sposobów działania, prowadzących do sukcesu i zdolność do płynnego przechodzenia między nimi; 5. Innowacyjność (ang. innovation) - umiejętność realizacji nowych zadań i zdolność do realizacji starych zadań w nowy sposób; 6. Adaptacja (ang. adaptation) - zdolność do zmiany schematów działania i zdolność do wprowadzania zmian organizacyjnych. W toku przeprowadzonych badań, powyższe atrybuty, cechujące organizacje ery informacyjnej, poddano naukowej dyskusji w kontekście możliwości ich osiągnięcia przez siły zbrojne.
Oferta wykorzystania:Wyniki pracy badawczej mogą znaleźć zastosowanie w działalności planistycznej i operacyjnej dowództw Sił Zbrojnych RP (w szczególności Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojunych oraz Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych ). Moga być pomocne przy tworzeniu koncepcji rozwoju Sił Zbrojnych RP na sczeblu Ministerstwa Obrony Narodowej.
Publikacje:
Doświadczenia Polskich Sił Zbrojnych w operacjach pokojowych, Anna Miler, , , [w] Marcinkowski Cz. (red.), "Misje pokojowe - 60 lat polskiego zaangażowania", Zeszyty Naukowe 2/2014, Wszechnica Polska Szkoła Wyższa w Warszawie
Aspekty bezpieczeństwa informacyjnego w obszarze cyberprzeestrzeni. Wymiar teoretyczny i praktyczny, Katarzyna Barbara Karwacka, , , K. Karwacka (red.), Aspekty bezpieczeństwa informacyjnego w obszarze cyberprzestrzeni. Wymiar teoretyczny i praktyczny, Wydawnictwo BP, Gdynia 2015, ISBN 978-83-943934-2-7
Wireless Underwater Acoustic Video Communication, Bartłomiej Pączek, , , [w] ROV Planet - The magazine of choice for Subsea Construction and ROV Professionals, Issue 07/2015, s. 39-42.
Innowacyjne technologie kształtujące charakter działań bojowych na morzu (na bazie doświadczeń US NAVY), Jarosław Stanisław Michalak, Bartłomiej Pączek, , , [w] Paradygmaty Badań nad Bezpieczeństwem, red. M. Kopczewski, A. Kurkiewicz, S. Mikołajczak, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa w Poznaniu, Poznań 2015, s. 463-475.
Podejścia metodologiczne w badaniach nad bezpieczeństwem, Czesław Jarecki, , , [w] "Paradygmaty badań nad bezpieczeństwem", Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa, ISBN 978-83-65096-16-6, Poznań 2015
Potencjalne obszary wykorzystania bezzałogowych jednostek nawodnych w Marynarce Wojennej RP, Rafał Miętkiewicz, , , [w] Strategia projektowania bezpieczeństwa narodowego Rzeczpospolitej Polskiej, AON, Warszawa 2016
Słowa kluczowe:sieciocentryczność, system dowodzenia, siły zbrojne,
 
 
 
 
Ośrodek Przetwarzania Informacji - Państwowy Instytut Badawczy, al. Niepodległości 188 b, 00-608 Warszawa, tel. +48 22 57 01 400, fax. +48 22 825 33 19, e-mail: opi@opi.org.pl
 
Projekt i realizacja JMC
© 2020 Ośrodek Przetwarzania Informacji - Państwowy Instytut Badawczy

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celu świadczenia usług i w celach statystycznych. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce, w jej ustawieniach. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies, kliknij „Zamknij”. Jeżeli nie wyrażasz zgody – zmień ustawienia swojej przeglądarki.Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies.

Zamknij informację o cookies